Anamenü

GİLİMDER

MEZUN BÖLÜMÜ

ETKİNLİK TAKVİMİ

«
<
Mayıs 2012
>
»
P P S Ç P C C
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

YAKLAŞAN ETKİNLİK

Olay yok

Giresun Haber

KİMLER ÇEVRİMİÇİ

Şu anda 65 ziyaretçi çevrimiçi

BÜLTEN ABONELİĞİ

Giresun’da İlköğretim (1936)... Yazdır E-posta
Yazar Administrator   
Çarşamba, 31 Mart 2010 00:38

Giresun’da İlköğretim (1936)...

Cumhuriyet ilan edileli henüz 13 yıl olmuştu. Türkiye her alanda gelişme gösterdiği gibi eğitim alanında da gelişmekteydi. Yurdun her bir köşesinde ki eğitim kurumları çoğalıyor, kentlerdeki okul sayıları artarak köylere kadar ulaşılmaya çalışıyordu.
 
Abdurahman Süreyya İşgör, o yıllarda İlköğretim İspekter’i olarak Giresun’a atanıyordu. Eğitim alanında gelişen ve o günlerin eğitim-öğretimini de göz önüne seren imkanları ve zorlukları anlatan bu rapordan bazı bölümleri siz okuyucularla paylaşmak istedim. Raporu bu günlere kadar saklayan İşgör’ün çocuklarına ve raporun Giresunlu’ ların bilgisine sunulmasına katkıda bulunan Av. Halil İbrahim Türkyılmaz’a şimdiden teşekkürlerimi sunuyorum.             Sayın, İşgör raporunda okullar hakkında bilgi verirken daha çok maddi ve manevi durumları üzerinde durmuştur. Burada 65 yılın seyrini karşılaştıracağımız gibi, yakın yıllara kadar köy okullarındaki benzerliğide göreceğiz. Giresun ikinci bölge müfettişliği yapan İşgör, Merkez, Şebinkarahisar, Tirebolu, Görele, Eynesil ve Bulancak ’da görev yapmıştır. Bakın o yıllar nasıl anlatılıyor.

            ‘’Bölgemde bulunan 24 okuldan 8 ‘i beş, ikisi dört, 12 si üç ve ikisi de birer sınıflı okullardır. Okullardan birisi il merkezinde beşi ilçe merkezlerinde ve 18 i de köylerdedir. Bu okullarda çalışan 58 öğretmenden 45 ‘i 4, 5, 6 sınıflı ve birisi de köy öğretmen okulu mezunu olup yedisi kanunlardan istifade ederek öğretmenlik sıfatını kazanmış ve beşi de orta tahsil görmüş vekil öğretmenlerdir. Okullara bu yıl 859 kız ve 2856 erkek talebe devam etmiştir. Bu hesaba göre öğretmen başına 64 çocuk düşmüştür ki vaziyet çok iyidir.

İl merkezinde bulunan okul Gazipaşa okuludur. Bu okulun binası bundan on yıl önce özel muhasebe tarafından okul olarak yaptırılmıştır. Üç yıl evvel de altı bin liradan fazla bir para sarfiyle tadil ve tamir ettirilerek bugünkü duruma getirilmiştir. Bodrum katı hariç iki katlıdır. Sekiz geniş ve dershanesi ve iki ufak odası vardır. Kışlık teneffüshanesiyle müze yapılacak yeri yoktur. Bunlar da temin edilecek olursa bina oldukça iyi bir okul sayılabilecek durumdadır. Tahminen 25 bin lira değerindedir.

İlçe merkezlerinde bulunan okullar:
 
Bulancak İlçesi merkez okulu: Okulun binası eskiden rumlar tarafından okul olarak yaptırılmışsa da fakat tek katlı ve beş odalı daracık bir bina idi. 1934 yılında üzerinde ikinci bir kat daha yaptırılarak iki katlı ve sekiz dersaneli oldukça geniş bir okul şekline sokulmuştur. Bundan başka okulun dört odalı ayrı bir yapısı daha vardır. İki odası dersane yapılacak genişliktedir.
 
Tirebolu İlçesi merkez Sakarya okulu: Okul olarak yaptırılmıştır. Yeri okul olmaya o kadar elverişli değildir. İki katlıdır. Birinci katta bir, ikinci katta dört dershane ile bir öğretmen odası bulunmaktadır. Bu yıl biraz onarılarak geçen yıllara nazaran daha sağlam bir hal kazanmıştır. Tahminen 5000 lira değerindedir. Maarife aittir.
 
Görele İlçesi merkez okulu: Kasabanın soğuksu mahallesinde ve Trabzon’a giden şose üzerindedir. İki katlıdır. Birinci katta içinde sahne tertibatı bulunan bir geniş dershane ile ufak oda vardır. İkinci katta üç dersane ve bir de öğretmenler odası bulunmaktadır. Bundan başka okulun Kumyalı mahallesi’nde bir binası daha vardır. Bu da iki katlıdır. Büyük küçük dört dersane ile iki ufak oda bulunmaktadır. Evler arasına sıkışmış sağlık şartlarından mahrum olan bu kurağ hiçbir suretle okul olmağa elverişli değildir. Her iki bina da Maarife aittir. Geçen yıl ufak bir tamir görmüştür.
 
Ş.Karahisar ilçesi Bahçeler okulu: Okul binası kültür sever iki zat tarafından 1341 tarihinde yaptırılmıştır. İki katlıdır. Birinci kat taş ikinci kat bağdadîdir. Şimdilik zemin kat odunluk olarak kullanılmaktadır. İcabında ufak bir tamirle burası güzel bir kışlık teneffüsane yapılabilir. İkinci katta on oda vardır. İki oda hariç diğerleri dersane olabilecek genişliktedir. Beş sınıflı ve üç öğretmenli olan bu okulun birçok odaları boştur. Bu yıl onarılmıştır. Tahminen on bin lira değerindedir. Maarife aittir.
 
Ş. Karahisar İlçesi Avutmuş okulu: Avutmuş mahallesinde bulunan bu okul asıl kasabaya bir saat mesafede ve Alucra şosesi üzerindedir. 1932 yılında okul olarak yapılmaya başlanmışsa da fakat ancak birinci katı 1935 te ikmal edilerek içinde tedrisat yapılmaya başlanmıştır. Gerçi ikinci katın ikmal edilmesi için bu yıl bu okul adına beşyüz liralık bir havele gönderilmişse de fakat tahsisat geç gelmiş olmasından paranın sarfına imkân bulunamamıştır. Zaten birinci katta bulunan üç dersane ile bir öğretmen odası tabelası az olan bu okula şimdilik kâfi gelmektedir. Bina tahminen üç bin lira değerindedir. Yeri Sıhhîdir. Maarife aittir.

Köylerde bulunan okullar: Bölgemde bulunan 18 köy okulundan yalnız Görele ilçesinin Karaburun köyündeki okulun binası yoktur. Tedrisat icarla tutulmuş köy evlerinden birinde yapılmaktadır. Diğer on yedi okulun binaları bir, üç ve beş dershaneli köy okulları planlarına uygun olarak Cumhuriyetin ilanından sonra yaptırılmış iyi binalardır. Bunlardan Bulancak İlçesinin Tepeören köyündeki okulun binası biraz fazlaca harap olmuştur. Esaslı tamir edilinceye kadar içinde tedrisat yapılamaz. Gerek bu binanın tamiri ve gerekse Karaburun köyüne yeni bir binanın yapılması için teşebbüs edilmiştir. Önümüzdeki ders yılına kadar bunların temin edilmiş olacağı kuvvetle umulmaktadır.

Bölgemde üç tane yatılı okul varsa da fakat bu yıl bunlardan yalnız birisi faaliyette idi. Bu okul Tirebolu ilçesinin Orta cami köyünde bulunmaktadır. Okul ilçe merkezine onbeş kilometre mesafede ve sahildedir. Bu okula 40 köy bağlıdır. Beher köyden iki çocuk almak suretiyle yatılı talebe kadrosu 80 olarak saptanmıştır. Bu yıl okulun yatılı kısmı yeni faaliyete geçtiğinden ancak 52 talebe alınabilmiştir. 80 talebeye kafi gelecek yatak, yemek ve mutfak takımıyla diğer eşyalar tamamen alınmıştır. Gelecek sene talebe sayısı 80 ni bulacaktır. Talebenin iaşesi 40 köyden toplanan para ile temin edilmektedir. Para okul açılmadan evvel beher çocuk başına 40 lira hesabıyla köylerden toplanarak bankaya yatırılmaktadır. Bilahare çocukların yiyecek ve giyecekleri münakasa usulü ile müteahhitlere verilmektedir. İlçe merkezinde bir komisyon vardır. Bu komisyonda kültür işyarı, özel muhasebe işyarı Belediye reisi, tahrirat katibi, mal müdürü, Halk Partisi başkanı gibi zevat bulunmaktadır. Komisyon yatılı okulların her türlü masraflarının yapılmasına ve hesaplarının gözden geçirilmesine bakmaktadır. Bu suretle işler daha iyi bir şekilde yürümektedir. Bu yıl okulun iaşe için 1400 lira ayrılmıştı. Para tamamen sarfedilemedi. Beher çocuk başına ortalama olarak günlük masraf 14.5 kuruş olmuştur. Çocuklara bol gıda verilmektedir. Hayatları intizama giren ve temizliklerine son derece dikkat edilen bu yavruların gelişme ve büyümelerinde bariz farklar kaydedilmiştir. Genel olarak her çocuk evine dönerken mutlaka birkaç kilo alarak dönmüşlerdir.Çocukların bu durumları halk üzerinde müspet tesirler bırakmaktadır. Okulun binası her bakımdan bir yatılı okulun ihtiyaçlarını karşılayacak durumdadır. Halk tarafından on bin liraya yakın bir para sarfiyle yaptırılmıştır. Yalnız yemekhanesi biraz dardır. Bunun da çaresi düşünülmektedir. Okul eşya bakımından da çok zengindir. Radyo ve televizyonuna kadar halk tarafından seve seve temin edilmiştir. Okulun umumî hayatında sunilikten ve lüksten kaçınılmaktadır. Çocukların köylerine bağlı kalmalarını temin için gereken her türlü faaliyetten geri durulmamaktadır. Okulda yatılı talebeden başka 13 gündüz talebesi vardır. Bölgemde bulunan diğer iki yatılı okuldan birisi Görele İlçesinin İyinesil Kamunu merkezinde birisi de Bulancak İlçesinin Şeyhli köyü okulunda idi.
 
Bunlardan Şeyhli köyündeki yatı faaliyeti ancak iki yıl kadar devam edebilmiştir. Çünkü buradaki yatının idare şekli Ortacami okulu gibi değildi. Bu yatıya kaydedilen talebe için para değil erzak aynen isteniliyordu. Halbuki bu muhit tek mahsullu olduğundan böyle erzak almak işi halka para vermekten daha zor geliyordu. Bu yüzden birçok müşküllerle karşılaşıldı. Neticede teşkilatın bu tarzda yürütülmesine imkan olmadığı anlaşılarak muvakkat bir zaman için yatı faaliyetine son verildi.
 
İyinesil Yatılı okuluna gelince: Okulun binası bundan iki yıl önce halk tarafından yedibin lira sarfiyle yatılı oklu olarak yaptırılmıştır. 30 yatılı talebeye kafi gelecek yatak, yemek takımlarıyla diğer eşyalar tamamen alınmıştır. Şimdiye kadar okul binası ikmalı ve eşyanın tedariki ile meşgul olunduğundan yatılı talebe alınamamıştır. Önümüzdeki sene her şeyi ikmal edilen bu okulda da yatı teşkilatı faaliyete geçecektir.

Abdurahman Süreyya İşgör’ün okulların manevi durumları ile ilgili verdiği bilgiler ise şöyledir;

‘’Bahçeler: Bölgemde bulunan 24 okuldan 16 sının bahçesi vardır. Şimdilik ihtiyaca kâfi gelmektedir. Bahçelerin bir kısmı talebeye oyun yeri olarak ayrıldığı gibi bir kısmı çiçek bahçesi ve tecrübe tarlası olarak ayrılmıştır. Bahçesi müsait olan okulların başında Tirebolu İlçesinin Ortacami köyündeki Yatılı köy okulu bulunmaktadır. Bu okulun on bin metre kareden fazla bahçesi vardır. İhtiyaçtan arta kalan yerler mısır, patates, fasulye, soğan gibi şeyler ektirilmiştir. Bu suretle az da olsa talebenin yiyeceği besinlerin bir kısmı okulun bahçesinden temin edilmiş olacaktır. Bahçesi müsait olmayan okullar: Tirebolu İlçesi merkez Sakarya ile Bada köyü okulu, Görele İlçesinin Kırıklı ve Karaburun, Bulancak İlçesinin Tepeören ve Kılıçlı, Alucra İlçesinin de Zihar ve Karabörk köy okullarının bahçeleri ihtiyaca kafi gelecek genişlikte değildir. Bu okullar da bahçe temini hem köy ihtiyar heyetine söylenmiş hem de Kültür Direktörlüğüne yazılan raporda rica edilmiştir. Kışlık teneffüsaneler: Bölgemde bulunan okullarının hiçbirinde ayrıca bir kışlık tenefüsane yoktur. Yağışlı ve soğuk havalarda talebe kısmen koridorlarda kısmende pencereleri açtırılan dersanelerde vakit geçirmektedirler. Bazı okul binalarının zemin katları kışlık tenefüsane yapılmaya müsaittirler. Bunların sağlık şartlarına uygun bir şekle sokulmaları ders yılı içindeki ancak bir kaçının bu işe elverişli bir şekle getirilmesine başlanmıştır. Helâlar: Bölgemdeki okulların hepisinde birer ikişer halâ varsa da fakat bazı okullarda halâların sayısı ihtiyaca kafi gelmemektedir. Bu noksanların teminine de çalışılmaktadır. Hiçbir ayak yolunda su tertibatı yoktur. İbrik kullanılmaktadır. Helâların temiz tutulmalarına imkân dahilinde dikkat edilmektedir. Temizlik ve Tertibat: Bölgemde bulunan okul binalarının umumîyetle taksimat ve tertibatları iyidir. Mevcut eşyanın tertip ve tanzimlerine oldukçaitina edilmektedir. Bu okulların yalnız dokuzunda hademe vardır. Diğer on beşi hademesizdir. Temizlik işlerinde hademelerden azemi istifade edilmektedir. Hademesi olmayan okulların temizlikleri kısmen öğretmen kısmen de talebe tarafından yapılmaktadır. Kabil olsada her okula birer hademe verebilse o zaman bütün okulların temizlik işleri beklenilen şekilde yapılabilir. Öğretmenler her fırsattan istifade ederek çocuklara temizlik itiyadı kazandırmaya çalışmaktadırlar. Teftişlerimde okullarda günlük ve haftalık temizliklerin muntazam yapıldığına şahit oldum. Eşya: Köy okullarının eşya ihtiyaçları köy bütçelerinden kolaylıkla temin edilebildiğinden birkaç köy okulu hariç olmak üzere bütün okulların eşya ihtiyaçları tamamen ikbal edilmiştir. Şehir ve kasaba okullarına gelince bunların köy okullarımıza nazaran şimdilik fakirdurumdadırlar. Gerçi her yıl Kültür bütçesine bu husus için bir miktar para konuluyorsa da fakat ihtiyaç fazla para az olduğundan bunların hepbirden temin ve terariki kabil olmamaktadır. Mevcut eşyanın iyi muhafaza edilmesine önem vermektedir. Yeni eşya alınırken temizlenmesindeki kolaylık ve sıhhî evsaf her zaman göz önünde tutulmaktadır. Ders lıvazımı: Bu hususta da köy okullarımız şehir okullarımızdan daha üstün vaziyette bulunmaktadırlar. Her köy okulunda talebeye yetecek kadar sıra, yazı tahtası marangozluk takımı kısa sözlü köy müfredat programının tatbik edilebilmesi için gereken her cins eşya ve alet temin edilmiştir. Bazı okulların ufak tefek noksanları kalmışsa da onlar da önümüzdeki yıllarda tedarik edilecektir. Kasaba ve şehir okullarımızın herşeyden evel çocukların oturmalarına yetecek sıralara ihtiyaç vardır. Her ne kadar bu husus için kurulan tesisatla her yıl yeni örneklere uygun sıralar yaptırmakta ise de fakat bu ihtiyaç ta ancak zamanla telafi edilmiş olacaktır. Diğer harita, levha v.s alet ve edevat ise kısmen vardır. Yalnız bunlar içinde bir takım dolaplara ihtiyaç hissedilmektedir. Bazı okullarda yersizlik yüzünden bu gibi eşyanın örselenerek yıprandığı görülmektedir. Müze: Umumîyetle her okulda birer müze varsa da fakat müze için ayrıca bir odası bulunan ve eşya bakımından zengin olan okullarımızın sayısı pek azdır. Müsait yeri olmayan okullarda müzeye ait eşya ya bir dersanenin veyahut koridorların münasip bir tarafına konulmuş camlı dolapların içerisinde yerleştirilmiştir. Müzesi müntezam olan okullar: Tirebolu ilçesinin sakarya, Bulancak merkez ve Ş.Karahisar Bahçeler okullarıdır. Diğer okulların da müzelerini iyi bir şekle sokmaya çalışılmaktadır. Kütüphaneler: Bu yıl yeniden açılan iki okuldan başka bütün okullarda birer kütüphane vardır. Fakat bunların çoğu öğretmen ihtiyaçlarına cevap verebilecek durumda değildirler. Kütüphanesi zengin olan okullarımız Gazipaşa, Bulancak, Avutmuş, Bahçeler, Ortacami, Sakarya, Görele merkez, İyinesil, ve Şeyhli okullarıdır. Teftişlerde öğretmenlerin mevcut kitaplardan istifade edip etmedikleri incelenmekte ve öğretmenler okumaya teşvik edilmektedir. Bölgemde bulunan okullardan yalnız üçünde birer talebe kütüphanesi vardır. Bunlar da Gazipaşa, Sakarya ve İyinesil okullarıdır. Sağlıksal durum: Vilayet merkeziyle doktoru bulunan Kaza merkezlerindeki okullara Hükûmet Hekimleri yılda bir veya iki defa uğrayarak okul binalarıyla talebeleri gözden geçirmektedirler. Köy okullarına ise ancak köye sağlık işyarı geldiğinde başvurarak aşısız çocuklara aşılamaktadırlar. İşte sağlık müesseseleri okul ve talebelerimizle ancak bu kadarcık meşgul olmaktadırlar. Bunun kâfi sayılmayacağı şüphesizdir. Çocukların sağlıklarıyla daha yakından alâkadar olmak gerektir. Hiç olmazsa yılda birkaç defa her çocuk esaslı bir şekilde muayene edilmelidir. Öğretmenler her fırsattan istifade ederek talebelere sağlık alışkanlığı kazandırmaya çalışmışlardır. Bu yıl çocuklar arasında geçici bir hastalık olmamıştır. Bölgemde yalnız Ş.Karahisar ilçesinin okul talebeleri arasında sıtmalı çocuklar fazladır.şimdilik deha muhitte bu işle esaslı bir mücadele yoktur. Öğretmenler bu gibi talebelere kinin almalarını tavsiye etmekten başka bir şey yapamamışlardır. Bazı okul talebeleri arasında tam gıda alamıyan çocuklara da tesadüf edilmektedir. Mahallî yardımlarla bunlara gıda temini kabil olamamıştır. Yalnız Bulancak İlçesinin Şeyhli köyünde 18 fakir talebeye altı ay kadar her gün öğle yemeği verilebilmiştir. Yardım köylülerden temin edilmiştir. Çocukların diş muayeneleri de doktorlar tarafından yapılamamaktadır. Bu hususta da öğretmenlerin muayeneleriyle iktifa edilmektedir. Talimatnamenin işaret ettiği bu işin bir doktor tarafından yapılması çok faydalı olacaktır. Ruhsal durum: Bazı öğretmenler not defterinin münasip bir yerine bazıları da ayrıca bir defter tutarak talebelerinin ruhî temayül ve kabiliyetleri hakkında bir fikir verebilecek müşade ve kanatlarını kaydetmişlerdir. Bu notların bir kısmı tam bir müşade mahsuslu olarak atılmışsa da bir kısımları da işi kitabına uydurmak maksadıyla yazılmış olduğu görülmüştür. Bu şekilde hareket eden öğretmenlerle bu mevzu etrafında görüşülerek bir talebenin derslerde ve bilhassa serbest zamanlarda nasıl müşahade edileceği hakkında gereken izahat verilmiştir. Sosyal Kınav: Bölgemde bulunan okulların bir çoğunda kooperatif, koleksiyon, temizlik, muharebe, kızılay gençlik derneğikolu, gazete çıkartmak gibi işlerle meşgul olmak üzere bir takım talebe teşekkülleri canlandırılmıştır. Bunların ülkülerine uygun olarak yürümeleri için öğretmenler candan alâkadar olmaktadırlar. Teftişlerde bu hususlar etrafında da öğretmenlere gereken direktifler verilmiştir. Himaye Heyetleri: Bölgemde bulunan okulların bazılarında Himaye Heyetleri varsa da fakat bunların pek azından istifade edilebilmiştir. Bu teşekkülün daha verimli şekle girmesine çalışılmaktdaır. Bu ders yılı içinde Bulancak merkez okulu ile Tirebolu Sakarya okulu Himaye Heyetlerinin faydalı işler gördükleri tespit edilmiştir. Velilerle Temas: Gerçi bu işlerle de öğretmenler candan alâkadar oluyorlarsa da fakat maalesef halk daha bu medenî itiyadı kazanamadığı için okullara beklenilen rağbeti göstermemektirler. Hatta davet edilen velilerin ancak yüzde beşi okula gelmektedir. Öğretmenlerimiz yılmadan bu alandaki ödevlerini yapmaya gayret etmektedirler. Bazen bizzat velilerin toplu bulundukları yerlere giderek onlarla orada icabeden görüşme ve konuşmalarını yapmaktadırlar. Eğitimsel Durumlar: Öğretmenler talebelere demokratik esaslar dahilinde terbiye kasandırmaya çalıştırmaktadırlar. Okulların idare, inzibat ve çalışma işlerinde imkan dahilinde talebe ile öğretmenlerin karşılıklı sevgi ve saygılarını hakim olmasına gayret edilmektedir. Pekaz istisnalar hariç olmak üzere okullarda cebir ve zecre yer verilmektedir. Her sabah çocuklara birinci dersten evel “ Türküm, doğruyul, çalışkanın ilâ...” ibaresi tekrar ettirilerek onlara doğruluk, çalışkanlık, büyüklerini saymak, küçüklerini sevmek fikirleri aşılanmağa çalışılmaktadır. Haftanın başında ve sonunda bayrak merasımı yapılarak talebeye bayrak sevgisini telkin edilmelktedir. Her dersin bilgisi kadar tebiyesine de önem verilmektedir. Kısa sözle talebenin bedensel, ruhsal, sağlıksal terbiyesine imkan dahilinde önem verilmektedir.

Bu yazıyı sosyal paylaşım sitelerinize ekleyin.
Reddit! Del.icio.us! Mixx! Free and Open Source Software News Google! Live! Facebook! StumbleUpon! TwitThis Joomla Free PHP
Çarşamba, 31 Mart 2010 00:41 tarihinde güncellendi
 

Yorum ekle

Okul Web ve E-posta Hizmetleri Yönetim Panelleri